Kompetencje przyszłości: co pracodawcy oczekują od pracowników w erze AI

Pracodawcy oczekują od pracowników przede wszystkim umiejętności miękich — komunikacji, pracy zespołowej, kreatywności i rozwiązywania problemów. Te kompetencje wskazuje ponad 37 proc. firm jako kluczowe w swoich wymaganiach rekrutacyjnych.

Druga połowa dekady przyniosi radykalne zmiany na rynku pracy. Sztuczna inteligencja wchodzi do firm w tempie, które jeszcze pięć lat temu wydawało się niemożliwe. Jednocześnie pracodawcy mają coraz większe trudności ze znalezieniem odpowiednich pracowników. Badanie „Barometru rynku pracy” przeprowadzone przez Gi Group Holding pokazuje, że prawie połowa firm doświadczyła problemów z rekrutacją w ostatnich miesiącach — a przyczyny są dwie: kandydaci żądają zbyt wysokich wynagrodzeń, a ich kompetencje nie odpowiadają potrzebom stanowiska.

Jakie umiejętności szukają pracodawcy?

Hierarchia kompetencji, którą wskazują firmy, jest jasna. Umiejętności miękkie — czyli zdolność do komunikacji, współpracy i adaptacji — zajmują pierwsze miejsce. Prawie 37 proc. pracodawców uważa je za niezbędne. Tuż za nimi plasuje się wiedza specjalistyczna (34,9 proc. firm), a następnie samodzielność i poczucie odpowiedzialności za rezultaty pracy (34,7 proc.).

Czwarte miejsce zajmuje elastyczność i otwartość na zmiany — cechy wskazane przez 33,9 proc. pracodawców. To nie przypadek. Firmy doskonale wiedzą, że w najbliższych latach będą musiały wielokrotnie reorganizować procesy, zmieniać narzędzia i dostosowywać zakresy obowiązków pracowników.

Kompetencja	Procent pracodawców
Umiejętności miękkie	37,1%
Wiedza specjalistyczna	34,9%
Samodzielność i odpowiedzialność	34,7%
Elastyczność i gotowość do zmian	33,9%

Dlaczego firmy mają problemy z rekrutacją?

Prawie 46 proc. firm miało trudności z pozyskaniem pracowników w ostatnich miesiącach. Przyczyn jest kilka, ale dwie dominują. Połowa firm wskazuje na zbyt wygórowane oczekiwania finansowe kandydatów — to oznacza, że pracownicy domagają się wynagrodzeń niezgodnych z realnym stanem rynku lub poziomem ich doświadczenia. Druga przyczyna, wskazana przez 44,6 proc. firm, to niedopasowanie kompetencji — kandydaci nie posiadają umiejętności, których wymaga dane stanowisko.

Problem jest więc dwojaki: zarówno strona podażowa (kandydaci), jak i strona popytowa (firmy) mają trudności ze znalezieniem wspólnego języka. Pracownicy poszukują lepszych warunków, firmy zaś szukają osób gotowych do pracy w nowych warunkach, gdzie AI będzie elementem codzienności.

Sztuczna inteligencja zmienia organizację pracy

Dane na temat wdrażania AI pokazują, że nie jest to już przyszłość — to teraźniejszość. Prawie wszystkie duże firmy na świecie wykorzystują co najmniej jedną funkcjonalność sztucznej inteligencji. Dla większości z nich (42,3 proc.) głównym efektem jest usprawnienie i przyspieszenie procesów biznesowych. Dla 32,6 proc. firm AI przyniosła redukcję kosztów operacyjnych.

Jednak zmiana, która najbardziej dotyczy pracowników, to reorganizacja zakresu obowiązków — wskazana przez 27 proc. firm. Oznacza to, że pracownicy będą mieć zmienione zadania, będą pracować obok maszyn i będą musieli nauczyć się nowych sposobów wykonywania swojej pracy.

Co czeka rynek pracy w Polsce?

Prognozy nie są optymistyczne. Symulacja przeprowadzona przez Polskie Instytuty Ekonomiczne wskazuje, że do 2035 roku rynek pracy w Polsce może skurczyć się o 2,1 miliona pracowników. To wynik zarówno zmian demograficznych, jak i automatyzacji. Jednocześnie 5 proc. stanowisk pracy może być w pełni zastąpionych przez maszyny i algorytmy w ciągu zaledwie trzech lat. Kolejne 22 proc. stanowisk będzie częściowo zautomatyzowanych — pracownicy będą pracować razem z narzędziami AI, a ich rola zmieni się z wykonawczej na bardziej strategiczną.

Co to oznacza dla pracownika?

Jeśli pracujesz lub planujesz zmianę zawodu, ta sytuacja powinna Cię mobilizować do działania. Po pierwsze, inwestuj w umiejętności miękkie — naucz się lepiej komunikować, pracować w zespołach i adaptować do zmian. Firmy będą ich szukać zawsze, niezależnie od poziomu automatyzacji.

Po drugie, zdobądź wiedzę specjalistyczną w swojej branży, ale nie tylko teoretyczną. Firmy szukają osób, które potrafią praktycznie zastosować swoją wiedzę i rozwiązywać rzeczywiste problemy biznesowe.

Po trzecie, zapoznaj się z narzędziami AI dostępnymi w Twojej branży. Nie musisz być ekspertem w programowaniu — wystarczy, że rozumiesz, jak AI może wspomóc Twoją pracę i jak z niego korzystać. Jak podkreśla się w branży, sztuczna inteligencja będzie narzędziem do efektywniejszej pracy, a nie zagrożeniem dla tych, którzy się do niej przygotują.

Po czwarte, bądź gotów do zmian. Elastyczność i otwartość na nowe rozwiązania to cechy, które pracodawcy cenią coraz bardziej. Jeśli Twoja rola się zmieni lub będziesz musiał nauczyć się nowych procesów, nie traktuj tego jako porażkę, ale jako szansę na rozwój.

Warto także zwrócić uwagę na dostępne programy wsparcia. Akademia HR, finansowana z Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego, to jeden z projektów mających na celu przygotowanie pracowników do zmian na rynku pracy. Tego typu inicjatywy mogą być dla Ciebie bezpłatnym źródłem wiedzy i umiejętności.