Praca w upale: nowe limity temperatur od 2027 roku

Od 11 stycznia 2027 r. pracodawcy będą zobowiązani wstrzymać pracę, gdy temperatura w pomieszczeniu przekroczy 35°C, a przy ciężkiej pracy fizycznej na otwartej przestrzeni 32°C — to pierwszy raz w polskich przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy pojawią się maksymalne dopuszczalne temperatury, po których dalsze wykonywanie obowiązków będzie niedopuszczalne.

Nowe limity temperatur w pracy — co się zmienia?

Nowelizacja przepisów BHP wprowadza konkretne progi temperatur, które będą stanowić punkt zwrotny w organizacji pracy. W pomieszczeniach pracy temperatura nie będzie mogła przekraczać 35°C, chyba że wynika to z wymogów technologicznych (np. w piekarniach czy hutach). Przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni wymagających znacznego wysiłku fizycznego limit wyniesie 32°C — dotyczy to zadań, przy których wydatek energetyczny przekracza 1500 kcal u mężczyzn lub 1000 kcal u kobiet.

Jeżeli wskazane temperatury zostaną przekroczone z powodu warunków atmosferycznych, pracownicy nie będą mogli dalej wykonywać obowiązków. To oznacza fundamentalną zmianę w podejściu do pracy w upale — pracodawca będzie zobowiązany do wstrzymania pracy, a nie jedynie do zapewnienia dodatkowych napojów czy przerw, jak to miało miejsce dotychczas.

Obowiązki pracodawcy — działania przed osiągnięciem limitów

Nowe regulacje przewidują jednak wcześniejszą reakcję pracodawców. Gdy temperatura w pomieszczeniu przekroczy 28°C, a przy ciężkiej pracy fizycznej 25°C, pracodawca będzie musiał zastosować rozwiązania techniczne ograniczające wzrost temperatury. Mogą to być wentylacja, klimatyzacja, osłony przeciwsłoneczne lub inne innowacyjne systemy chłodzenia.

Jeżeli zastosowanie rozwiązań technicznych nie będzie możliwe, konieczne stanie się wdrożenie zmian organizacyjnych. Pracodawca będzie mógł zmienić godziny pracy (np. przesunąć pracę na wcześniejsze lub późniejsze godziny), skrócić czas narażenia na upał, zwiększyć liczbę przerw, wprowadzić rotację załogi albo przygotować odpowiednie miejsca odpoczynku i regeneracji.

Próg temperatury	Lokalizacja	Wymagane działanie
25°C	Zewnątrz (ciężka praca fizyczna)	Rozwiązania techniczne lub organizacyjne
28°C	Pomieszczenia	Rozwiązania techniczne lub organizacyjne
32°C	Zewnątrz (ciężka praca fizyczna)	Wstrzymanie pracy
35°C	Pomieszczenia	Wstrzymanie pracy

Konsultacje z pracownikami — obowiązkowy dialog

Przygotowane rozwiązania organizacyjne będą musiały zostać skonsultowane z przedstawicielami zatrudnionych. Jeżeli w zakładzie działa komisja BHP, konsultacje odbędą się z jej udziałem. W innych przypadkach konieczne będzie zastosowanie zasad wynikających z kodeksu pracy oraz uzyskanie opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę nad pracownikami.

Ważne: pracodawca nie będzie musiał uzyskać zgody załogi, ale nie będzie mógł pominąć konsultacji. Po ich zakończeniu będzie zobowiązany poinformować pracowników o przyjętych zasadach. To oznacza, że dialog z pracownikami jest obowiązkowy, choć ostateczne decyzje pozostają w gestii pracodawcy.

Wyjątki od nowych regulacji

Limity nie będą stosowane m.in. podczas akcji ratowniczych, usuwania skutków klęsk żywiołowych oraz wobec niektórych służb mundurowych i żołnierzy. Wyłączono również osoby zatrudnione w instytucjach opieki nad dziećmi do lat trzech, co uzasadnione jest specyficznym charakterem tych prac.

Jak się przygotować — plan działania dla pracodawców

Firmy mają sześć miesięcy na przygotowanie się do zmian. Powinny w tym czasie:

• Ocenić ryzyko związane z wysokimi temperaturami w swoim zakładzie
• Przeanalizować warunki mikroklimatu — zmierzyć temperatury w różnych porach roku i godzinach
• Sprawdzić możliwość zastosowania wentylacji, klimatyzacji lub innych rozwiązań technicznych
• Opracować procedury działania na wypadek przekroczenia poszczególnych progów temperatur
• Przygotować plan komunikacji z pracownikami i komisją BHP

Co to oznacza dla pracowników i pracodawców

Nowe przepisy to odpowiedź na rosnące zagrożenia związane ze zmianami klimatycznymi i ekstremalnymi upałami. Dla pracowników oznaczają one konkretną ochronę zdrowia — nie będą już zmuszani do pracy w warunkach zagrażających ich bezpieczeństwu. Dla pracodawców to wyzwanie organizacyjne i finansowe, ale również okazja do modernizacji pomieszczeń pracy i poprawy warunków dla całego zespołu.

Najważniejsze jest to, że przepisy przesuwają punkt ciężkości z biernego reagowania (zapewnianie napojów) na proaktywne działania (inwestycje w klimatyzację, zmiana harmonogramów pracy). Sześć miesięcy na przygotowanie to czas wystarczający, aby firmy mogły zaplanować niezbędne inwestycje i konsultacje z pracownikami bez paniki. Wdrożenie nowych regulacji będzie wymagać współpracy między pracodawcami, pracownikami i instytucjami BHP, ale ostatecznie przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa i zdrowia w miejscach pracy.