AI a zawody w Polsce: które stanowiska są zagrożone i jak się przygotować
Sprawdź, które zawody w Polsce są najbardziej narażone na sztuczną inteligencję, ile miejsc pracy może zniknąć i jakie kompetencje warto rozwijać już teraz.
Sztuczna inteligencja najmocniej uderza w polskim rynku pracy w zawody oparte na powtarzalnych czynnościach, a największe przesunięcia mogą nastąpić w handlu, usługach, logistyce i pracy biurowej. Poniżej wyjaśniamy, które stanowiska są zagrożone, jakie liczby stoją za prognozami i co z tego wynika dla osób planujących zmianę zawodu.
Które zawody w Polsce są najbardziej narażone na AI?
Najbardziej zagrożeni są finansiści, prawnicy, urzędnicy, specjaliści ds. administracji i programiści. Polski Instytut Ekonomiczny (PIE) w raporcie „AI na polskim rynku pracy” wskazał 20 profesji najbardziej narażonych na wpływ sztucznej inteligencji, w których pracuje ok. 3,68 mln osób.
Warto zauważyć, że zagrożenie nie dotyczy wyłącznie zawodów wysoko wykwalifikowanych. Automatyzacja uderza przede wszystkim tam, gdzie zadania da się opisać jasnymi regułami i powtarzać bez udziału człowieka.
Ile miejsc pracy może zniknąć przez sztuczną inteligencję?
Prognozy Personnel Service pokazują skalę zmian w podziale na trzy grupy pracowników:
| Grupa | Liczba osób | Udział w zatrudnieniu |
|---|---|---|
| Potencjalna redukcja miejsc pracy | ok. 5,5 mln | ok. 32% |
| Osoby, które mogą skorzystać z AI | 4,64 mln | 27% |
| Osoby prawdopodobnie bez znaczącego wpływu | 6,87 mln | 40% |
Prognoza, na którą powołuje się Personnel Service, mówi o ponad 5,5 mln osób, które w ciągu 5–10 lat mogą stracić pracę. Liczby te warto czytać razem: znaczna część rynku może zostać dotknięta w mniejszym stopniu, a nawet zyskać narzędzia wspierające codzienną pracę.
Z Barometru Polskiego Rynku Pracy wynika, że automatyzacja najmocniej dotknie prace rutynowe. Jednocześnie 12% pracowników zna osobę, która w ciągu roku straciła pracę w wyniku automatyzacji, co pokazuje, że zjawisko nie jest już odległą teorią.
Jak AI zmienia handel, usługi i transport?
W handlu detalicznym kasy samoobsługowe ograniczają zapotrzebowanie na kasjerów i sprzedawców. W usługach spada liczba miejsc dla obsługi klienta, telemarketerów i operatorów central telefonicznych.
W transporcie sytuacja zależy od rozwoju pojazdów autonomicznych. Możliwy jest spadek zapotrzebowania na taksówkarzy i kierowców dostawczych, a także ograniczenie miejsc dla kontrolerów ruchu lotniczego.
Czy produkcja i logistyka są zagrożone?
Tak, zwłaszcza powtarzalne czynności w produkcji i montażu. Najbardziej narażeni są magazynierzy, pracownicy logistyczni i operatorzy maszyn. Firmy inwestujące w automatyzację będą w coraz większym stopniu zastępować proste zadania rozwiązaniami technicznymi.
Finanse i księgowość
W finansach cyfryzacja ogranicza liczbę agentów ubezpieczeniowych, pośredników kredytowych i części pracowników banków. Księgowi i audytorzy mogą stracić część obowiązków na rzecz AI, choć nie oznacza to całkowitej likwidacji zawodu.
Prace biurowe
Sekretarki, asystenci biurowi i asystenci prawni należą do grup, w których zadania administracyjne są szczególnie podatne na automatyzację.
Budownictwo i rolnictwo
Inwestycje w automatyzację, obserwowane po wojnie w Ukrainie, mogą zmniejszać zapotrzebowanie na robotników budowlanych i rolnych.
Które zawody są relatywnie bezpieczne?
Według przedstawionych danych relatywnie bezpieczne są medycyna, psychologia, terapia, zawody usługowe i kreatywne. Przykłady to hydraulicy, elektrycy, fryzjerzy, artyści i szefowie kuchni. Wspólną cechą tych zawodów jest konieczność pracy z drugim człowiekiem, działania w zmiennym otoczeniu i indywidualnego podejścia.
Jakie kompetencje warto rozwijać, by nie zostać w tyle?
World Economic Forum w raporcie „The Future of Jobs 2023” wskazuje jako kluczowe myślenie analityczne, kreatywność i uczenie się przez całe życie. Aż 74% ekspertów przewiduje wzrost zapotrzebowania na myślenie analityczne w ciągu 5 lat.
Praktycznie oznacza to, że przy planowaniu kursów warto stawiać na umiejętność analizy danych, rozwiązywania problemów i szybkiego przyswajania nowej wiedzy, a nie tylko na obsługę pojedynczych narzędzi.
Co to oznacza dla Ciebie?
Jeśli wykonujesz pracę rutynową w handlu, administracji, finansach lub logistyce, warto zacząć planować rozwój już teraz, zanim zmiany w firmie staną się nagłe. Zamiast czekać na wypowiedzenie, sprawdź, które zadania w Twoim zawodzie da się zautomatyzować, i zbuduj kompetencje, które są trudniejsze do zastąpienia.
Przy wyborze nowej ścieżki zwróć uwagę na zawody, w których kluczowy jest kontakt z ludźmi lub praca rękami, oraz na stanowiska wymagające analitycznego myślenia. Dobrym krokiem jest też przeanalizowanie, jakie kwalifikacje będą potrzebne w nowych miejscach pracy, ponieważ część powstających stanowisk ma wyższe wymagania niż te, które znikają.
Najczęstsze pytania
Które zawody w Polsce są najbardziej zagrożone przez sztuczną inteligencję?
Najbardziej narażeni są finansiści, prawnicy, urzędnicy, specjaliści ds. administracji i programiści. Dotyczy to także prac o powtarzalnym charakterze, na przykład w handlu, obsłudze klienta i logistyce.
Ile osób w Polsce może stracić pracę przez AI?
Według prognozy przypisywanej Personnel Service ponad 5,5 mln osób może stracić pracę w ciągu 5–10 lat, co stanowi ok. 32% zatrudnienia.
Czy AI zawsze likwiduje miejsca pracy?
Nie. Część stanowisk zniknie, ale pojawią się nowe, zwykle wymagające wyższych kwalifikacji. Wiele osób może też skorzystać z narzędzi AI bez utraty pracy.
Jakie kompetencje są najważniejsze w czasach AI?
Według World Economic Forum w raporcie „The Future of Jobs 2023” kluczowe są myślenie analityczne, kreatywność i gotowość do uczenia się przez całe życie.
Na podstawie: GazetaPrawna.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.