Pracownicy boją się prosić o podwyżkę. Przyczyny zmieniły się całkowicie
Zwolnienia i niepewność gospodarcza zmienią strategie negocjacyjne pracowników. Już nie pieniądze, a work-life balance decyduje o zmianie pracy.
Pracownicy w Polsce znacznie rzadziej niż kilka lat temu starają się o zmianę pracodawcy, a gdy już to robią, nie motywuje ich głównie perspektywa wyższych zarobków.
Jak zmienił się rynek pracy w Polsce?
Polska gospodarka przechodzi transformację, która dotyka fundamentów systemu zatrudnienia. Wpływ ma na to kilka czynników jednocześnie: niepewna sytuacja geopolityczna, powrót inflacji, polityka podnoszenia płacy minimalnej oraz wdrażanie nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji. Razem doprowadziły one do „rewolucji w systemach wynagradzania” – jak określa to branża.
Polska utraciła też pozycję regionu o niskich wynagrodzeniach dla inwestorów zagranicznych. Dodatkowe zmiany wynikają z napływu imigrantów, zwłaszcza z Ukrainy, który zasilił zasoby ludzkie na rynku pracy.
Specjaliści mniej się rozglądają za pracą
Raport „Talent Trends” firmy Michael Page ujawnia wyraźny trend: w ciągu ostatniego roku odsetek specjalistów aktywnie szukających nowego zatrudnienia zmniejszył się aż o 11 procent. Co ważne, specjaliści stanowią teraz mniejszość osób poszukujących pracy, podczas gdy jeszcze w 2015 roku byli większością.
Ta grupa pracowników – najlepiej zarabiająca i najbardziej poszukiwana w rekrutacjach – czuje się stosunkowo pewnie na rynku. Jednak nawet dla nich perspektywy zmiany pracy uległy przeobrażeniu. Główny powód, którym kierowali się niegdyś (wyższe zarobki), ustąpił miejsca czynnikom pozaekonomicznym.
Co zastąpiło chęć wyższych zarobków?
Równowaga między karierą a życiem rodzinnym stała się kluczowym motorem decyzji o zmianie pracodawcy. To szczególnie istotne dla specjalistów, którzy mają już ustabilizowaną sytuację finansową.
Pracownicy oczekują teraz od firmy warunków umożliwiających harmonizowanie obowiązków zawodowych z potrzebami prywatnymi. To, co kilka lat temu uważano za dodatki do wynagrodzenia (benefity), teraz traktowane jest jako standard. Praca zdalna zyskała rangę kwestii fundamentalnej – próby jej ograniczenia mogą być równie skutecznym bodźcem do szukania nowego pracodawcy co odmowa podwyżki.
| Czynnik wpływający na decyzję o pozostaniu w pracy | Znaczenie dla specjalistów |
|---|---|
| Zaufanie pracodawcy | Kluczowy (76% osób nie planujących zmiany uważa, że firma dba o ich wellbeing) |
| Możliwość pracy zdalnej | Bardzo wysoki (48% byłoby skłonne szukać pracy, gdyby firma wymagała częstszej obecności w biurze) |
| Work-life balance | Dominujący (prawie połowa szukających pracy obawia się utraty równowagi) |
| Stabilność finansowa | Wysoki (głównie dla osób na początkowych etapach kariery) |
| Zdrowie psychiczne | Rosnący (związany z problemem wypalenia zawodowego) |
Jak różnią się oczekiwania w zależności od etapu kariery?
Pracownicy na początku ścieżki zawodowej koncentrują się na pewności finansowej – to dla nich priorytet, szczególnie w kontekście obecnej niepewności geopolitycznej. Jednak gdy płace są stabilne, motywacja do zmiany pojawia się dopiero wtedy, gdy zagrożone są inne aspekty pracy.
Dla kadry zarządzającej, gdzie potrzeby ekonomiczne są zazwyczaj już zabezpieczone, decydujące stają się czynniki związane z jakością życia i osobistą satysfakcją. To oznacza, że negocjacje o warunkach zatrudnienia przybierają zupełnie inny charakter w zależności od poziomu stanowiska.
Co to oznacza dla pracowników i pracodawców?
Dla pracowników zmiana ta jest szansą. Jeśli nie możesz liczyć na znaczną podwyżkę, możesz negocjować elastyczność pracy, możliwość telepracy lub dodatkowe dni wolne. Pracodawcy, którzy to rozumieją, mają lepsze szanse na zatrzymanie talentów.
Dla pracodawców to ostrzeżenie: próby ograniczania pracy zdalnej w sytuacjach kryzysowych często przynoszą efekt przeciwny do zamierzonego. Zamiast rozwiązać problemy, pogłębiają je – bo to właśnie specjaliści, których w kryzysie firma potrzebuje najbardziej, są pierwsi do opuszczenia organizacji.
Zmiana mentalności rynku pracy oznacza też, że tradycyjne narzędzia motywacyjne (sama pensja) tracą skuteczność. Firmy, które chcą być konkurencyjne, muszą zaoferować kompleksowe podejście do warunków pracy – od elastyczności po wsparcie zdrowia psychicznego.
Najczęstsze pytania
Dlaczego pracownicy mniej się rozglądają za nową pracą?
Niepewność gospodarcza, zwolnienia grupowe i wzrost bezrobocia sprawiają, że pracownicy wolą pozostać w obecnym miejscu pracy, niż ryzykować zmianę. Strach przed utratą pracy przeważa nad ambicją zarobkową.
Co jest teraz ważniejsze niż wynagrodzenie?
Równowaga między pracą a życiem prywatnym, możliwość pracy zdalnej, zaufanie do pracodawcy i dbałość o wellbeing pracownika. Dla specjalistów te czynniki stały się bardziej decydujące niż podwyżka.
Jak zmienia się podejście pracodawców do pracy zdalnej?
Niektórzy szefowie próbują ograniczać pracę zdalną, szczególnie w sytuacjach kryzysowych. Jednak praktyka pokazuje, że takie decyzje prowadzą do ucieczki najbardziej pożądanych specjalistów z firmy.
Jaka jest różnica w oczekiwaniach między młodymi pracownikami a kadrą zarządzającą?
Osoby na początku kariery priorytetyzują stabilność finansową. Kadra zarządzająca, mając zabezpieczone potrzeby ekonomiczne, stawia na jakość życia i satysfakcję zawodową.
Ile procent specjalistów aktywnie szuka nowej pracy?
Odsetek specjalistów poszukujących nowego zatrudnienia zmniejszył się o 11 procent w ciągu roku i stanowią oni już mniejszość, podczas gdy jeszcze w 2015 roku byli większością.
Na podstawie: INFOR-kadry. Tekst opracowany redakcyjnie.