Marzenia rodziców o zawodzie dziecka: co faktycznie liczą się w Polsce
Badanie SW Research pokazuje, że polscy rodzice wybierają dla dzieci zawody dające stabilność i rozwój, a nie prestiż.
Polscy rodzice wybierają dla swoich dzieci zawody, które gwarantują stabilność i bezpieczeństwo finansowe, a nie zawody o największym prestiżu społecznym. Wynika to z badania „Ranking Zawodów 2026” przygotowanego przez SW Research, które ujawnia pragmatyczne podejście polskich rodziców do przyszłości zawodowej pociech.
Lekarz wciąż liderem, ale nie dlatego, że jest najprestiżniejszy
Zawód lekarza zajmuje pierwsze miejsce w rankingu marzeń rodziców – wskazuje go 23 proc. rodziców dla synów i 24 proc. dla córek. Jednak analiza badania pokazuje, że to nie sama prestiż decyduje o tym wyborze. Lekarz pojawia się na czołówce, ponieważ łączy trzy kluczowe elementy: społeczne uznanie, stabilność zatrudnienia i poczucie sensu pracy.
Znacznie mniej rodziców wskazuje zawody, które w rankingu prestiżu zajmują wysokie pozycje, ale wiążą się z dużym ryzykiem lub trudnymi warunkami pracy. Strażak, ratownik medyczny czy pilot samolotu pasażerskiego są wybierani znacznie rzadziej – mimo że społecznie cieszą się dużym szacunkiem. Ta obserwacja jest kluczowa dla zrozumienia rzeczywistych priorytetów polskich rodziców: nie chcą oni, aby ich dzieci pracowały w zawodach obciążonych wysokim ryzykiem, niezależnie od prestiżu.
Bezpieczeństwo i praca umysłowa dominują w wyborach rodziców
Większość zawodów wskazywanych przez rodziców jako wymarzane dla dzieci wiąże się ze spokojną pracą umysłową i przewidywalną ścieżką kariery. W czołówce rankingu znaleźli się:
| Zawód | Charakterystyka | Powód wyboru |
|---|---|---|
| Lekarz | Praca umysłowa, stabilne zatrudnienie | Prestiż + stabilność + sens pracy |
| Informatyk/informatyczka | Praca umysłowa, wysokie zarobki | Bezpieczeństwo zawodowe, rozwój |
| Adwokat/adwokatka | Praca umysłowa, niezależność | Stabilność + autonomia |
| Farmaceuta | Stabilne zatrudnienie | Przewidywalna ścieżka kariery |
| Profesor uniwersytetu | Praca umysłowa, prestiż | Bezpieczeństwo + społeczne uznanie |
| Przedsiębiorca/przedsiębiorczyni | Samodzielność, potencjał zarobkowy | Autonomia + sukces ekonomiczny |
| Dyrektor dużej firmy | Kierownicza rola, stabilność | Władzę + bezpieczeństwo |
Pojawienie się na liście przedsiębiorcy i dyrektora dużej firmy sygnalizuje ważną zmianę w podejściu rodziców. Nie chodzi już wyłącznie o stabilizację i spokojną pracę – coraz częściej polscy rodzice cenią też samodzielność, sprawczość i potencjał ekonomicznego sukcesu. To pokazuje, że marzenia rodziców ewoluują w kierunku zawodów dających nie tylko bezpieczeństwo, ale również możliwość wpływu na własną karierę i dochody.
Zawody najmniej pożądane: praca fizyczna i brak perspektyw
Na drugim biegunie rankingu znalazły się zawody, których polscy rodzice zdecydowanie nie chcą dla swoich dzieci. Dominują tu stanowiska typowo fizyczne oraz zawody kojarzone z niższą stabilnością i ograniczoną autonomią.
Telemarketer jest szczególnie interesującym przypadkiem – to jedyna profesja z tej grupy, która nie tylko nie jest chętnie widziana przez rodziców, ale też cieszy się jednym z najniższych wskaźników społecznego poważania. Podobnie youtuber i influencer, które rodzice rzadko wskazują jako wymarzony zawód dla pociech, mimo że mogą generować wysokie dochody.
Ciekawym wyjątkiem jest górnik – zawód, który uzyskał wysoką pozycję w rankingu społecznego uznania, ale jednocześnie nie jest chętnie widziany dla dzieci. To sugeruje, że rodzice dostrzegają rozbieżność między prestiżem a rzeczywistymi warunkami pracy i perspektywami zawodowymi w tej branży.
Stanowiska polityczne takie jak poseł, posłanka czy radny gminny również znalazły się na liście najmniej pożądanych – zarówno ze względu na niskie społeczne poważanie, jak i ograniczone perspektywy dla większości kandydatów.
Czy płeć dziecka wpływa na wybory rodziców?
Badanie wykazało, że preferencje rodziców dla synów i córek są generalnie podobne, ale pojawiają się interesujące różnice w odsetkach wskazań.
W przypadku synów matki częściej wskazują zawód lekarza (26 proc. vs 21 proc. u ojców) i informatyka/programistę (13 proc. vs 8 proc.). Z kolei ojcowie częściej widzą synów jako pilotów samolotu pasażerskiego (13 proc. vs 9 proc. u matek) i strażników granicznych (6 proc. vs 3 proc.).
Dla córek różnice są mniej wyraźne. Największa dotyczy psychoterapeutki – zawód ten wskazuje 10 proc. matek i 6 proc. ojców. Matki nieco chętniej widzą też córki w zawodach takich jak ratowniczka medyczna, informatyczka/programistka, specjalistka ds. HR czy stewardessa. Ojcowie natomiast częściej wskazują dla córek stanowiska polityczne – prawie wszystkie pozycje w tej kategorii.
Co to oznacza dla Ciebie jako rodzica lub osoby planującej karierę
Jeśli jesteś rodzicem, badanie to pokazuje, że warto rozmawiać z dzieckiem nie tylko o prestiżu zawodu, ale przede wszystkim o tym, jakie warunki pracy, stabilność i możliwości rozwoju oferuje dana profesja. Dzieci powinny rozumieć, że bezpieczeństwo finansowe i możliwość rozwoju są równie ważne co społeczne uznanie.
Jeśli sam planujesz zmianę zawodu lub karierę, warto zwrócić uwagę na zawody, które łączą stabilność z autonomią – takie jak informatyka, prawo czy przedsiębiorczość. Te kierunki nie tylko cieszą się poparciem rodziców, ale też oferują rzeczywiste perspektywy na rynku pracy.
Przyszłość pracy: umiejętności ważniejsze niż zawód
Raport Światowego Forum Ekonomicznego zwraca uwagę na fakt, że 65 proc. dzieci rozpoczynających edukację podstawową będzie pracować w zawodach, które jeszcze nie istnieją. To oznacza, że wybór konkretnego zawodu może być mniej ważny niż posiadanie właściwych umiejętności.
Pracodawcy coraz bardziej cenią umiejętności analityczne, krytyczne myślenie oraz elastyczność w zmieniającym się środowisku biznesowym. Jednocześnie aż 39 proc. obecnych kompetencji może zostać przekształconych lub zdezaktualizowanych w ciągu najbliższych pięciu lat.
W kontekście zmian demograficznych i technologicznych rosnące znaczenie będą mieć kompetencje miękkie takie jak komunikacja, praca zespołowa, empatia i adaptacyjność. Oznacza to, że niezależnie od wybranego zawodu, warto inwestować w rozwój tych umiejętności już od dzisiaj.
Nowa rzeczywistość biznesowa wymaga od pracowników umiejętności, które pozwolą im się dostosować do szybko zmieniających się warunków. Transformacje technologiczne, ekologiczne i demograficzne będą kształtować rynek pracy w nadchodzących latach – dlatego przygotowanie się do nich powinno być priorytetem zarówno dla rodziców, jak i dla samych pracowników.
Najczęstsze pytania
Jaki zawód polscy rodzice uważają za wymarzoną przyszłość dla dzieci?
Według badania SW Research lekarz zajmuje pierwsze miejsce (23-24 proc. wskazań), ale rodzice coraz częściej wskazują też zawody dające samodzielność, takie jak przedsiębiorca czy dyrektor dużej firmy.
Czy prestiż zawodu jest ważny dla rodziców przy wyborze dla dziecka?
Nie całkowicie. Choć prestiż ma znaczenie, rodzice przede wszystkim cenią stabilność, bezpieczeństwo i perspektywy rozwojowe – dlatego zawody ryzykowne jak strażak czy pilot są rzadko wybierane.
Które zawody polscy rodzice uważają za najmniej pożądane dla dzieci?
Najmniej chętnie rodzice widzą dzieci w zawodach fizycznych, telemarketingu, pracy jako influencer czy w stanowiskach politycznych – profesjach kojarzone z niższą stabilnością i mniejszym prestiżem.
Jakie umiejętności będą ważne dla przyszłych zawodów?
Według raportu Światowego Forum Ekonomicznego kluczowe będą myślenie analityczne, krytyczne myślenie, elastyczność oraz kompetencje miękkie takie jak komunikacja i praca zespołowa.
Czy są różnice między wyborami matek a ojców dla dzieci?
Tak – matki częściej wskazują zawód lekarza dla synów (26 proc. vs 21 proc. u ojców), a ojcowie częściej wybierają pilota samolotu (13 proc. vs 9 proc.).
Na podstawie: PulsHR. Tekst opracowany redakcyjnie.