Kompetencje Przyszłości

Brak kompetencji „new collar” w Polsce: co to oznacza dla pracowników

Raport o brakach kompetencji „new collar” w Europie pokazuje, gdzie brakuje specjalistów w Polsce.

Karolina Sędkowska · 20 listopada 2026
Two technicians carefully working with tools in a modern workshop.
Fot. Mikhail Nilov / Pexels · Pexels License

Kompetencje „new collar” to praktyczne umiejętności techniczne i cyfrowe, których rynek pracy szuka coraz intensywniej, a Polska należy do krajów z wyraźnym niedoborem takich specjalistów. Wynika to z badania Randstad Enterprise, obejmującego 13 tys. firm i ponad 400 tys. ogłoszeń w ośmiu krajach Europy.

Ile wynosi niedobór specjalistów w Polsce?

W Polsce na jedną ofertę „new collar” przypada średnio 3,3 osoby, co plasuje nasz kraj wyżej niż Niemcy i Francja. Różnica jest istotna, bo pokazuje, że presja płacowa i rekrutacyjna nie dotyczy wyłącznie najbardziej rozwiniętych gospodarek Zachodu.

KrajOsoby na ogłoszenie „new collar”
Polska3,3
Francja3,1
Niemcy2,2

Warto zauważyć, że sytuacja nie jest jednolita. W handlu detalicznym w części Polski wskaźnik spada do 0,1 osoby na ogłoszenie, co oznacza, że lokalne rynki mogą się znacząco różnić.

Które branże szukają pracowników najmocniej?

Badanie wskazuje sektory produkcji, logistyki, centrów danych, handlu, budownictwa, life sciences i obronności. Najbardziej brakuje kompetencji związanych z automatyzacją, inżynierią i technologiami cyfrowymi.

Wśród pracodawców aż 58% uważa, że automatyzacja w istotny sposób zmieni ich biznes do 2030 roku. Z kolei 79% firm z Unii Europejskiej wskazuje brak wykwalifikowanych pracowników jako barierę dla inwestycji. To oznacza, że braki kadrowe realnie wpływają na decyzje o rozwoju firm.

Jak wygląda udział pracowników w rolach „new collar”?

Obecnie tylko 9% europejskich pracowników fizycznych ma kompetencje „new collar”. Poziom zróżnicowany jest jednak w zależności od obszaru:

ObszarUdział pracowników w rolach „new collar”
Produkcja w Polsceok. 14%
Serwis pojazdów elektrycznych i alternatywnych18%
Logistyka i transportok. 6%
Automatyzacja magazynów (AMR)3%

Najmniej przygotowany jest obszar automatyzacji magazynów, a to właśnie tam perspektywy zatrudnienia mogą rosnąć najszybciej.

Jakie ścieżki przekwalifikowania mają sens?

Badanie wskazuje konkretne kierunki rozwoju zawodowego. Dla osób, które już pracują technicznie, najbardziej realne są przejścia:

  • z elektryka na technika wysokiego napięcia w centrum danych,
  • z mechanika utrzymania ruchu na mechatronika,
  • z mechanika diesli na serwisanta flot elektrycznych,
  • z magazyniera na specjalistę cyfrowego zarządzania zapasami.

Dlaczego to właśnie przekwalifikowanie wewnątrz branży się opłaca?

Zmiana zawodu nie zawsze oznacza start od zera. Doświadczenie w utrzymaniu ruchu czy logistyce daje przewagę, bo znasz procesy i sprzęt. Dokładając kurs z obsługi systemów lub elektroniki, możesz przejść do roli o wyższej wartości, a jednocześnie zostać w znanym środowisku.

Gdzie w Polsce szukać pracy technicznej?

Skupiska pracowników technicznych są w kraju bardzo nierówno rozłożone. Najwięcej osób pracuje w Warszawie (ok. 76,5 tys.) i we Wrocławiu (ok. 64,5 tys.). Dalej plasują się Górny Śląsk (ok. 28 tys.) i Kraków (ok. 21 tys.).

Dla osoby planującej przebranżowienie to ważna informacja. Większe skupiska oznaczają więcej ofert, ale też większą konkurencję. Mniejsze ośrodki mogą oferować szybszą ścieżkę awansu, zwłaszcza w firmach produkcyjnych.

Jak firmy mogą ograniczać braki kadrowe?

Raport rekomenduje współdzielone centra szkoleniowe w łańcuchach dostaw, czyli wspólne inicjatywy kilku przedsiębiorstw. To rozwiązanie szczególnie ważne dla małych i średnich firm, które rzadziej mają własne zaplecze szkoleniowe.

Dla pracownika oznacza to, że warto pytać pracodawcę o dostęp do wewnętrznych lub wspólnych szkoleń technicznych, zanim sięgnie po płatne kursy zewnętrzne.

Na rynku wygrają osoby, które połączą doświadczenie z jedną konkretną kompetencją cyfrową lub techniczną. Każdy z opisanych kierunków zaczyna się od obecnej pracy, a nie od nowego dyplomu.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli pracujesz w produkcji, logistyce lub utrzymaniu ruchu, masz realny punkt startu. Zacznij od sprawdzenia, które z czterech ścieżek pasują do Twojego obecnego zakresu obowiązków. Następnie porównaj oferty szkoleń pod kątem praktycznych zajęć, bo to właśnie ich brakuje pracodawcom. Jeśli prowadzisz małą firmę, rozważ udział we wspólnych centrach szkoleniowych w swoim łańcuchu dostaw, zanim zaczniesz rekrutować na wolne stanowiska.

Najczęstsze pytania

Czym są kompetencje „new collar”?

To umiejętności techniczne i cyfrowe, które nie wymagają klasycznego wykształcenia akademickiego, lecz praktycznego przygotowania, na przykład w automatyzacji, obsłudze systemów czy utrzymaniu ruchu.

Ile osób przypada w Polsce na jedną nieobsadzoną ofertę „new collar”?

Według badania Randstad Enterprise, w Polsce przypada 3,3 osoby na ogłoszenie, czyli wskaźnik wyższy niż w Niemczech (2,2) i nieco wyższy niż we Francji (3,1).

Które zawody są najbardziej poszukiwane w ramach przekwalifikowania?

Największe braki dotyczą automatyzacji, inżynierii i technologii cyfrowych. Przykładowe ścieżki to przejście z roli elektryka na technika wysokiego napięcia w centrum danych oraz z magazyniera na specjalistę cyfrowego zarządzania zapasami.

Dlaczego małe firmy rzadziej korzystają ze szkoleń z nowych technologii?

Według tego samego badania szkolenia z nowych technologii obejmują 72% dużych firm, a tylko 17% małych i średnich przedsiębiorstw, co pokazuje dużą lukę w dostępie do podnoszenia kwalifikacji.

Na podstawie: PropertyNews.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.