Ścieżki Kariery

Zainteresowania zawodowe pokolenia Z: lekarz, psychoterapeuta i freelancing

Sprawdź, jakie zawody wybierają nastolatki z pokolenia Z i dlaczego młodzi coraz częściej pracują na własny rachunek. Zobacz dane z badań i praktyczne wnioski.

Norbert Szymczak · 15 października 2026
Young adult male freelancer working intently on a laptop in a cozy cafe setting.
Fot. Tony Schnagl / Pexels · Pexels License

Zainteresowania zawodowe pokolenia Z, czyli osób urodzonych mniej więcej w latach 1995–2012, pokazują wyraźny kierunek: w planach nastolatków dominują zawody medyczne i terapeutyczne, a młodzi ludzie na starcie kariery coraz częściej wybierają pracę na własny rachunek. Poniżej zestawiamy oba zjawiska i wyjaśniamy, co mogą oznaczać dla osób stojących przed wyborem drogi zawodowej.

Jakie zawody wybierają nastolatki z pokolenia Z?

Najczęściej wskazywanym zawodem wśród nastolatków w wieku 15–19 lat jest lekarz, a tuż za nim plasuje się psychoterapeuta. Dane pochodzą z badania przeprowadzonego w listopadzie 2024 roku w Waldorfskim Liceum Ogólnokształcącym w Bielsku-Białej.

Ten wynik ma prostą interpretację. Młodzi ludzie chętnie wybierają profesje, w których widać bezpośredni sens pracy i kontakt z drugim człowiekiem. Stabilność finansowa nadal ma znaczenie, ale w tym badaniu na pierwszym planie pojawia się pomaganie innym.

Warto pamiętać o ograniczeniu: badanie objęło uczniów jednej szkoły. Nie można więc traktować jego wyników jako opisu całego rocznika, a tym bardziej całej generacji.

Dlaczego młodzi rzadziej wiążą przyszłość z internetem?

Z tego samego badania wynika jeszcze jeden istotny sygnał. Młodzi ludzie rzadziej wiążą swoją przyszłość zawodową z internetem i mediami społecznościowymi.

Dla rynku pracy to ważna informacja. Branże cyfrowe przez lata uchodziły za naturalny kierunek dla osób dorastających z telefonem w ręku. Jeśli zainteresowanie nastolatków przesuwa się w stronę zawodów relacyjnych, firmy z sektora technologicznego i medialnego mogą mieć trudniej z pozyskaniem młodych kandydatów, którzy chcą właśnie tam budować karierę.

Jak pracują młodzi freelancerzy?

Raport „Portret Freelancera 2024” platformy Freelancehunt przygotowano na podstawie badania freelancerów z Europy Środkowej i Wschodniej. Dane dotyczą wyłącznie osób pracujących na własny rachunek, dlatego nie opisują pracy na etacie ani innych form zatrudnienia.

Dla freelancerów w wieku 24–29 lat zestawienie wygląda następująco:

SpecjalizacjaUdział wśród freelancerów 24–29 lat
Projektowanie graficzne41,8 proc.
Programowanie19,5 proc.
Copywriting11,2 proc.

Projektowanie graficzne wyraźnie prowadzi w tym zestawieniu, a programowanie zajmuje drugą pozycję. Warto zwrócić uwagę, że tabela obejmuje tylko trzy kierunki. Oznacza to, że inne specjalizacje, których w raporcie nie wymieniono, pozostają poza tym obrazem.

Co łączy plany nastolatków i pracę młodych freelancerów?

Zestawiając oba wyniki, widać pewien kontrast. Nastolatkowie wskazują zawody, w których liczy się rozmowa i pomoc drugiemu człowiekowi. Młodzi freelancerzy najczęściej pracują w obszarach, gdzie efekt jest namacalny i można go pokazać klientowi: w projekcie graficznym, kodzie czy tekście reklamowym.

Obie grupy łączy jednak coś ważnego: kompetencje, które da się zdobyć i rozwijać poza tradycyjną ścieżką edukacyjną. To czyni je interesującymi dla osób, które chcą zmienić kierunek lub połączyć kilka obszarów aktywności.

Freelancing a styl życia pokolenia Z

Oleg Topchiy, założyciel Freelancehunt, zwraca uwagę na to, że freelancing pozwala łączyć cele prywatne z rozwojowymi. Według niego pokolenie Z wyraźnie oddziela pracę od przyjemności. Jest to jego ocena, przytoczona przez eDziecko.pl, a nie wniosek wynikający z samych danych liczbowych.

Warto to traktować jako punkt wyjścia do własnej refleksji: czy elastyczność współpracy z klientami rzeczywiście odpowiada na potrzeby danej osoby, czy raczej wymaga dyscypliny, której nie każdy ma na starcie.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli zastanawiasz się nad zmianą zawodu lub wyborem pierwszej pracy, wyniki obu badań dają kilka praktycznych wskazówek.

  1. Zidentyfikuj, co Cię przyciąga. Jeśli bliższa jest Ci pomoc drugim ludziom, warto sprawdzić ścieżki zawodów medycznych i terapeutycznych. Jeśli bardziej interesuje Cię tworzenie treści lub kod, zestawienie specjalizacji freelancerów pokazuje, gdzie istnieje realne zapotrzebowanie.
  2. Przetestuj freelancing na małą skalę. Zanim porzucisz etat, zrealizuj kilka niewielkich zleceń. Dzięki temu sprawdzisz, czy samodzielna organizacja pracy Ci odpowiada.
  3. Pamiętaj o ograniczeniach danych. Badanie w jednej szkole i raport o freelancerach z jednego regionu nie opisują całego rynku. Traktuj je jako wskazówki kierunkowe, a nie gotowe prognozy.
  4. Sprawdź swoje kompetencje. Wybór ścieżki zawsze powinien uwzględniać to, co już umiesz, i to, czego możesz się nauczyć w rozsądnym czasie.

Ostatecznie najważniejsze pytanie brzmi nie tyle „który zawód jest modny”, ile „w jakim obszarze mogę pracować długo i z satysfakcją”.

Najczęstsze pytania

Jakie zawody są najpopularniejsze wśród nastolatków z pokolenia Z?

W badaniu przeprowadzonym w listopadzie 2024 roku w Waldorfskim Liceum Ogólnokształcącym w Bielsku-Białej, w grupie 15–19 lat, najczęściej wskazywano zawód lekarza i psychoterapeuty.

Kim są przedstawiciele pokolenia Z?

Pokolenie Z to osoby urodzone mniej więcej w latach 1995–2012. Obejmuje ono zarówno nastolatków planujących wybór zawodu, jak i osoby, które dopiero zaczynają pracę.

Jakie specjalizacje dominują wśród młodych freelancerów?

Według raportu „Portret Freelancera 2024” platformy Freelancehunt wśród freelancerów w wieku 24–29 lat najczęściej występuje projektowanie graficzne (41,8 proc.), następnie programowanie (19,5 proc.) i copywriting (11,2 proc.).

Czy dane o freelancerach dotyczą całego rynku pracy?

Nie. Raport obejmuje wyłącznie osoby pracujące na własny rachunek, głównie z Europy Środkowej i Wschodniej, więc nie opisuje pełnego rynku zatrudnienia.

Na podstawie: eDziecko.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.