Zmiana Zawodu

Staż pracy od 2026: umowy zlecenia i działalność już się liczą

Od 2026 roku do stażu pracy pracowników można doliczyć okresy z umów zlecenia, działalności gospodarczej i współpracy.

Klaudia Brzezińska · 26 września 2026
Two individuals reviewing and signing official documents in an indoor setting.
Fot. Ron Lach / Pexels · Pexels License

Od 2026 roku pracownicy będą mogli doliczyć do swojego stażu pracy okresy spędzone na umowach zlecenia, działalności gospodarczej i współpracy przy biznesie — to znacząca zmiana, która dotyczy milionów osób na polskim rynku pracy.

Co się zmienia w naliczaniu stażu pracy?

Dotychczasowe przepisy były restrykcyjne: do stażu pracownika liczył się przede wszystkim czas pracy na umowie o pracę. Tymczasem w Polsce ponad 1,5 miliona osób pracuje lub pracowało na umowach zlecenia, a funkcjonuje tu ponad 2,9 miliona aktywnych przedsiębiorstw — dla wielu osób praca poza tradycyjnym zatrudnieniem to norma, a nie wyjątek.

Nowe przepisy zmienią tę sytuację. Pracownicy będą mogli doliczyć do stażu:

  • Okresy z umów zlecenia i pokrewnych umów o świadczenie usług — czyli wszystkie formy współpracy zleceniowej, która do tej pory nie wpływała na staż
  • Okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej — jeśli ktoś prowadził własny biznes, te lata będą mogły zostać zaliczone
  • Okresy współpracy przy działalności gospodarczej — również wspólna praca przy biznesie innej osoby będzie mogła się liczyć

Kluczowe: nowe zasady działają wstecz. To oznacza, że jeśli pracowałeś na umowie zlecenia pięć lat temu, a teraz jesteś pracownikiem etatowym, te pięć lat będzie mogło być doliczone do Twojego obecnego stażu.

Kiedy wejdą w życie nowe przepisy?

Harmonogram wdrażania jest zróżnicowany w zależności od sektora:

SektorData wejścia w życie
Finanse publiczne (urzędy, szkoły, szpitale publiczne)1 stycznia 2026
Sektor prywatny1 maja 2026

To oznacza, że pracownicy sektora publicznego będą mogli skorzystać z nowych zasad wcześniej — prawie o pół roku — niż pracownicy firm prywatnych.

Jak praktycznie wdrożyć doliczenie stażu?

Tutaj pojawia się ważny szczegół: nowe przepisy nie działają automatycznie. Pracownik musi sam podjąć działania.

Krok 1: Złóż wniosek do ZUS Możesz to zrobić elektronicznie przez portal eZUS lub tradycyjnie w papierowej formie. ZUS przeanalizuje Twoje okresy pracy i wyda zaświadczenie.

Krok 2: Dostarczenie dokumentów pracodawcy Po otrzymaniu zaświadczenia z ZUS musisz je dostarczyć swojemu pracodawcy. Ważne: masz na to 24 miesiące od wejścia w życie przepisów w Twoim sektorze. To dość długi okres, ale warto nie czekać do ostatniej chwili, by uniknąć problemów biurokratycznych.

Krok 3: Weryfikacja zmian Pracodawca powinien zaktualizować Twój staż w systemach i uwzględnić go przy naliczaniu uprawnień.

Co się zmienia w praktyce dla pracownika?

Doliczenie stażu pracy może mieć konkretne konsekwencje dla Twoich uprawnień:

Urlop wypoczynkowy Jeśli staż pracownika przekroczy 10 lat, przysługuje mu 26 dni urlopu zamiast standardowych 20 dni. Jeśli dotychczas miałeś 8 lat stażu formalnego, a doliczysz 3 lata z umów zlecenia, przekroczysz próg i zyskasz dodatkowe 6 dni urlopu rocznie.

Dodatki stażowe i nagrody jubileuszowe Wiele firm przyznaje pracownikom dodatki za staż pracy lub nagrody za osiągnięcie określonych lat zatrudnienia. Nowe przepisy mogą wpłynąć na te świadczenia, jeśli są przewidziane w regulaminie wynagradzania.

Pozostałe uprawnienia Niektóre uprawa (np. ochrona przed zwolnieniem, prawo do szkolenia) mogą być uzależnione od stażu — doliczenie może je aktywować.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli pracowałeś wcześniej na umowach zlecenia, prowadziłeś działalność gospodarczą lub współpracowałeś przy biznesie, a teraz jesteś pracownikiem etatowym — ta zmiana może być dla Ciebie korzystna. Warto sprawdzić, ile lat pracy można doliczyć i czy przekroczy to kluczowe progi (zwłaszcza 10 lat).

Jednak pamiętaj, że proces wymaga Twojej aktywności. Pracodawca nie zrobi tego za Ciebie — musisz złożyć wniosek do ZUS i dostarczyć zaświadczenie. Jeśli planujesz zmianę pracy w 2026 roku, warto załatwić to wcześniej, aby nowy pracodawca miał pełne informacje o Twoim stażu.

Istotne jest też to, że nowe przepisy nie wpływają na staż emerytalny ani na wysokość emerytury. To zmiana czysto pracownicza — dotyczy uprawnień u obecnego pracodawcy, a nie przyszłych świadczeń emerytalnych.

Wyjątek stanowią żołnierze zawodowi, którzy funkcjonują na podstawie odrębnych przepisów Ministerstwa Obrony Narodowej. Istnieją wątpliwości, czy będą objęci nowymi zasadami — ta kwestia wymaga jeszcze wyjaśnienia.

Najczęstsze pytania

Od kiedy można doliczyć umowy zlecenia do stażu pracy?

Nowe zasady obowiązują od 2026 roku — dla sektora finansów publicznych od 1 stycznia, dla sektora prywatnego od 1 maja. Przepisy działają wstecz, obejmując wcześniejsze okresy pracy.

Czy doliczenie do stażu wpływa na emeryturę?

Nie. Nowe zasady nie zmieniają stażu emerytalnego ani wysokości emerytury — dotyczą wyłącznie uprawnień pracownika u obecnego pracodawcy, takich jak urlop czy dodatki stażowe.

Jak złożyć wniosek o doliczenie stażu?

Musisz złożyć wniosek do ZUS (elektronicznie przez eZUS lub tradycyjnie), a następnie dostarczyć zaświadczenie pracodawcy w ciągu 24 miesięcy. Proces nie jest automatyczny — wymaga inicjatywy pracownika.

Ile dni urlopu przysługuje po 10 latach stażu?

Po przekroczeniu 10 lat stażu pracy pracownik ma prawo do 26 dni urlopu zamiast standardowych 20 dni.

Czy żołnierze zawodowi też są objęci nowymi przepisami?

Istnieją wątpliwości dotyczące żołnierzy zawodowych, ponieważ funkcjonują na podstawie odrębnych przepisów Ministerstwa Obrony Narodowej, a nie Kodeksu pracy.

Na podstawie: Gazeta Prawna. Tekst opracowany redakcyjnie.