Podwyżki zanikają: co czeka pracowników na polskim rynku pracy

Polska gospodarka wchodzi w okres znacznego spowolnienia dynamiki wynagrodzeń i zmian na rynku pracy. Badanie Polskiego Instytutu Ekonomicznego opublikowane 20 sierpnia ujawnia, że zaledwie 6 procent firm ma plany podwyżek wynagrodzeń, podczas gdy 92 procent przedsiębiorstw nie planuje żadnych zmian w wynagrodzeniach pracowników.

Drastyczny spadek planów podwyżek — co się zmieniło?

Sytuacja na rynku pracy uległa diametralnej zmianie w ciągu zaledwie siedmiu miesięcy. Od stycznia do sierpnia 2026 roku udział firm bez planów zmian wynagrodzeń wzrósł o 18 punktów procentowych, podczas gdy liczba przedsiębiorstw planujących podwyżki spadła o tę samą wartość. To nie są fluktuacje — to wyraźny trend zamrażania wynagrodzeń.

Aby zrozumieć skalę problemu, warto porównać obecną sytuację z historyczną średnią. Wieloletnia średnia udziału firm planujących podwyżki wynosi 34 procent. Oznacza to, że obecne 6 procent stanowi jedynie jedną piątą tego, co jest normą na rynku. Firmy, które mimo wszystko planują podniesienie wynagrodzeń, przewidują wzrost na poziomie 4,5 procent — znacznie poniżej wieloletniej średniej około 6 procent.

Rzeczywisty wzrost wynagrodzeń — czy pracownicy czują zmianę?

Oficjalne dane pokazują, że wynagrodzenia brutto wzrosły o około 6 procent rok do roku (czerwiec 2026 w stosunku do roku wcześniejszego). Jednak liczba ta maskuje głębokie zmiany w poszczególnych sektorach i rzeczywiste doświadczenia pracowników.

Sektor usług, który stanowi znaczną część gospodarki, wykazał dynamikę wzrostu wynagrodzeń na poziomie 7,1 procent w czerwcu 2026. Jednak porównanie z czwartym kwartałem 2025, kiedy dynamika wyniosła 13,6 procent, pokazuje wyraźne spowolnienie. Pracownicy, którzy przywykli do szybszych wzrostów, będą obserwować coraz wolniejsze tempo poprawy swoich zarobków.

Wskaźnik	Wartość	Kontekst
Firmy bez planów podwyżek	92%	Wzrost z 74% w styczniu
Firmy planujące podwyżki	6%	Spadek z 24% w styczniu
Wzrost wynagrodzeń brutto	~6%	Poniżej średniej 8,4%
Średnia wysokość planowanej podwyżki	4,5%	Poniżej średniej ~6%
Wzrost kosztów pracy	~7%	Główna bariera dla pracodawców

Koszty pracy — dlaczego firmy mówią „nie” podwyżkom?

Pracodawcy są jednoznaczni w swoich uzasadnieniach. Aż 60 procent firm wskazuje koszty pracy jako główną barierę dla realizacji planów podwyżek wynagrodzeń. Ta bariera ma konkretne podstawy finansowe — koszty pracy wzrosły o około 7 procent w ciągu roku, a stanowią one około 15 procent kosztów operacyjnych przedsiębiorstw.

Dla wielu firm to oznacza trudny wybór: albo marża zysku się zmniejsza, albo trzeba szukać oszczędności w innych obszarach. Perspektywa dalszych wzrostów kosztów pracy sprawia, że przedsiębiorstwa preferują strategię czekania i obserwacji, zamiast angażowania się w znaczące podwyżki wynagrodzeń.

Trudności w zmianie pracy — pracownicy są mniej mobilni

Spowolnienie dynamiki wynagrodzeń idzie w parze z mniejszą mobilnością pracowników na rynku pracy. W pierwszym kwartale 2026 roku 15 procent osób zmieniło pracę, co stanowi spadek o 4 punkty procentowe rok do roku. Jednocześnie zaledwie 10 procent aktywnie szuka nowej zatrudnienia, przy czym liczba ta spadła o 2 punkty procentowe w porównaniu z rokiem poprzednim.

Średni czas znalezienia pracy wydłużył się do 4,5 miesiąca z poprzednich 3,3 miesiąca. To oznacza, że osoba decydująca się na zmianę zatrudnienia powinna przygotować się na dłuższy okres poszukiwań. Mniej firm rekrutuje, a konkurencja o dostępne stanowiska rośnie.

Co to oznacza dla pracowników i szukających pracy?

Obecna sytuacja na rynku pracy wymaga od pracowników przygotowania się na mniej dynamiczny wzrost wynagrodzeń i trudniejszy proces zmiany zatrudnienia. Jeśli planujesz zmianę pracy, powinieneś wiedzieć, że proces może potrwać znacznie dłużej niż przed rokiem — średnio 4,5 miesiąca. To oznacza konieczność lepszego zaplanowania finansów i przygotowania się na okres bez dochodu lub z niższymi dochodami.

Dla osób pozostających na obecnym stanowisku wiadomość jest również trudna: podwyżki są coraz rzadsze. Tylko 6 procent firm je planuje, a średnia wysokość wyniesie 4,5 procent. Jeśli chcesz poprawy wynagrodzeń, musisz być bardziej proaktywny — rozważ zmianę stanowiska wewnątrz firmy, podnoszenie kwalifikacji lub negocjowanie warunków pracy poza wynagrodzeniem.

Perspektywy zatrudnienia — co dalej?

Plany zatrudnieniowe firm na okres styczeń-sierpień 2026 są ostrożne. 80 procent przedsiębiorstw planuje utrzymanie obecnych stanów zatrudnienia, 11 procent chce zatrudniać, a 8 procent planuje redukcje. Dane z sektora przedsiębiorstw pokazują, że zatrudnienie spadło o 0,9 procent rok do roku (czerwiec 2026).

Ta kombinacja — zamrażanie wynagrodzeń, trudniejszy proces zmiany pracy i ostrożne plany zatrudnieniowe — sugeruje, że polski rynek pracy wchodzi w fazę konsolidacji. Firmy czekają na wyjaśnienie sytuacji gospodarczej, zanim podejmą bardziej ambitne decyzje dotyczące wynagrodzeń i zatrudnienia.

Dla pracowników oznacza to konieczność większego skupienia się na rozwoju kompetencji, budowaniu sieci zawodowych i bardziej strategicznym podejściu do zmian zawodowych. Rynek, który do niedawna sprzyjał zmianom i szybkim wzrostom wynagrodzeń, staje się bardziej wymagający i wymaga lepszego przygotowania.