32 stopnie i koniec pracy. Nowe limity temperatury w Polsce

Polska prawo pracy zyska pierwszy w historii górny limit temperatury — powyżej 35 stopni Celsjusza w pomieszczeniach i 32 stopni przy ciężkiej pracy na dworze praca będzie musiała zostać wstrzymana, a pracownik zachowa pełną pensję. Projekt rozporządzenia z Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej leży w Rządowym Centrum Legislacji od grudnia 2024 roku, a przepis ma wejść w życie 1 stycznia 2027 roku.

Obecna sytuacja: brak górnego limitu temperatury

Dziś pracodawca może kazać pracownikowi pracować przy 40 stopniach w hali czy magazynie bez naruszenia żadnych przepisów — musi jedynie zapewnić dostęp do wody. To oznacza, że polska legislacja pracownicza nigdy nie określiła maksymalnej temperatury, powyżej której praca powinna być wstrzymana. Jedynym obowiązkiem jest podawanie napojów przy 28 stopniach w budynkach i 25 stopniach na zewnątrz.

Taka sytuacja stawia polskich pracowników w niekorzystnej pozycji w porównaniu do krajów europejskich, które od lat regulują pracę w warunkach wysokich temperatur. Brak jasnych granic oznacza, że pracownicy fizyczni w magazynach, na budowach czy w halach produkcyjnych narażeni są na przegrzanie organizmu bez możliwości prawnego wstrzymania pracy.

Nowe przepisy: jak będą działać od 2027 roku

Projekt rozporządzenia wprowadza dwuetapowy system ochrony pracowników. Pierwsza faza to obowiązek pracodawcy do realnego obniżenia temperatury przy osiągnięciu progów 28 stopni w budynkach i 25 stopni na zewnątrz. Pracodawca będzie musiał zastosować konkretne działania: klimatyzację, wentylację, rolety, żaluzje zewnętrzne lub powłoki odbijające ciepło.

Druga faza to twardy limit — jeśli mimo działań obniżających temperaturę w pomieszczeniu będzie 35 stopni lub na zewnątrz przy ciężkiej robocie 32 stopnie, praca zostanie wstrzymana. Pracownik otrzyma pełne wynagrodzenie za czas postoju.

Warunek	Obecne przepisy	Nowe przepisy (od 2027)
Temperatura w budynku	Obowiązek wody przy 28°C	Obowiązek obniżenia temp. przy 28°C, wstrzymanie pracy przy 35°C
Temperatura na zewnątrz	Obowiązek wody przy 25°C	Obowiązek obniżenia temp. przy 25°C, wstrzymanie pracy przy 32°C (ciężka praca)
Wynagrodzenie podczas wstrzymania	Nie dotyczy	Pełna pensja zachowana
Zawody zwolnione	Brak	Szpitale, domy opieki, placówki całodobowej opieki

Kto będzie objęty nowym limitem 32 stopni na zewnątrz?

Nowy próg 32 stopni na dworze nie dotyczy każdej pracy na zewnątrz — tylko takiej, która wymaga znacznego wysiłku fizycznego. Kryterium to określono na podstawie wydatku energetycznego: praca musi kosztować organizm ponad 1500 kilokalorii u mężczyzn i 1000 kilokalorii u kobiet na zmianę.

To oznacza, że pracownicy wykonujący ciężką pracę fizyczną całą zmianę (robotnicy budowlani, pracownicy gospodarki leśnej, pracownicy rolni) będą objęci ochroną. Natomiast osoba, która chodzi po budowie z tabletem lub wykonuje lekkie zadania na zewnątrz, niekoniecznie będzie mogła wstrzymać pracę przy 32 stopniach.

Wyjątki dla zawodów krytycznych

Projekt przewiduje wyjątki dla zawodów, w których całkowite wstrzymanie pracy byłoby niemożliwe. Dotyczy to pielęgniarek, lekarzy, pracowników szpitali, domów opieki społecznej, placówek całodobowej opieki zastępczej oraz części sektora kultury i turystyki.

Dla tych grup przepis nie wprowadza twardego limitu, ale mniej restrykcyjne zasady: dodatkowe przerwy, rotacja pracowników, zapewnienie miejsca do ochłody w cieniu lub klimatyzowanym pomieszczeniu, przesunięcie najcięższych zadań na chłodniejsze godziny. Logika jest prosta — pielęgniarka na oddziale nie może rzucić pracy w połowie zmiany, bo temperatura przekroczyła limit, ale musi mieć dostęp do lepszych warunków i rotacji.

Co to oznacza dla pracodawców i samorządów

Nowe przepisy stawiają przed pracodawcami znaczące wyzwanie finansowe. Inwestycja w klimatyzację, wentylację czy osłony przeciwsłoneczne to koszt niemały — szczególnie dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz samorządów.

Samorządy jako pracodawcy będą objęte przepisem w pełni, co oznacza, że urzędy gmin, szkoły i inne instytucje publiczne będą musiały znaleźć pieniądze na inwestycje klimatyzacyjne w punktach obsługi mieszkańców i salach lekcyjnych. Jeśli ktoś odłoży inwestycję na ostatnią chwilę, ryzykuje, że w pierwszej fali upałów 2027 roku będzie musiał wstrzymywać pracę zamiast po prostu ją ochłodzić.

Dla firm z magazynami, halami produkcyjnymi czy biurami bez klimatyzacji to oznacza konieczność pilnego planowania. Trzeba oszacować koszty, wybrać odpowiednie rozwiązania i zaplanować harmonogram prac przed 1 stycznia 2027 roku.

Obecne prawa pracownika — już dziś możesz ich egzekwować

Warto pamiętać, że jeśli Twoje biuro regularnie grzeje się latem powyżej 28 stopni, masz już dziś prawo do wody przez całą zmianę bez wymówek. To nie jest przepis na papierze, ale obowiązujące prawo, które można egzekwować poprzez Państwową Inspekcję Pracy (PIP) już teraz.

Możesz zgłosić naruszenie warunków pracy do PIP, która ma uprawnienia do kontroli i egzekucji istniejących przepisów. Nie musisz czekać na 2027 rok, aby domagać się lepszych warunków pracy w upalne dni.

Perspektywa zmian: kierunek jest jasny

Projekt rozporządzenia od grudnia 2024 roku czeka na ostateczne zatwierdzenie, ale kierunek zmian jest jasny. Po latach bez żadnej górnej granicy temperatury w prawie pracy, polska legislacja wreszcie wprowadzi konkretne limity ochrony pracownika. To zmiana fundamentalna, która wpłynie na sposób organizacji pracy w upalne dni i zmusi pracodawców do inwestowania w bezpieczeństwo i komfort pracowników.

Data wejścia w życie — 1 stycznia 2027 — wciąż wisi w dokumentach bez zmian, ale to daje pracodawcom czas na przygotowanie się do nowych wymogów. Firmy, które już teraz zaczną planować inwestycje w klimatyzację i wentylację, będą miały przewagę nad tymi, które czekać będą do ostatniej chwili.