Praca w upale: nowe przepisy zmienią warunki pracy w Polsce

Polska przygotowuje się do przełomowej zmiany w przepisach dotyczących pracy podczas upałów — po raz pierwszy w historii polskiego prawa pojawią się maksymalne dopuszczalne temperatury w miejscu pracy, powyżej których praca będzie musiała być wstrzymana.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opracowało projekt nowych regulacji, które mają wejść w życie od 1 stycznia 2027 roku. Zmiana ta będzie odpowiedzią na coraz częstsze fale upałów i rosnące zagrożenia dla zdrowia pracowników. Obecnie polskie prawo określa wyłącznie minimalną temperaturę w miejscach pracy — 18°C w biurach i 14°C w pozostałych pomieszczeniach — brak jest natomiast jasno określonego progu maksymalnego.

Kiedy praca będzie wstrzymana?

Najkluczowsza zmiana projektu dotyczy wprowadzenia granicznych temperatur, powyżej których praca musi być przerwana. Dla pracy wykonywanej w pomieszczeniach granicą ma być 35°C, a dla osób wykonujących ciężką pracę fizyczną na otwartej przestrzeni — 32°C. Te progi będą obowiązywać tylko wtedy, gdy wcześniej zastosowane środki ochronne nie pozwolą obniżyć temperatury.

Typ pracy	Temperatura wstrzymania	Temperatura działań ochronnych
Praca w pomieszczeniach	35°C	28°C
Ciężka praca fizyczna na otwartej przestrzeni	32°C	25°C

Obowiązki pracodawcy zanim dojdzie do wstrzymania pracy

Project przewiduje, że pracodawcy będą zobowiązani do wdrażania działań ochronnych znacznie wcześniej — zanim temperatura osiągnie progi wstrzymania. Dla pracy w pomieszczeniach środki mają być podejmowane już przy 28°C, a dla prac fizycznych na otwartej przestrzeni przy 25°C.

W praktyce oznacza to, że pracodawcy będą musieli wprowadzić:

• Dodatkowe przerwy w pracy, szczególnie dla pracowników wykonujących ciężkie zadania
• Zmianę organizacji pracy — przesunięcie najbardziej wymagających zadań na wcześniejsze godziny
• Pracę zmianową — podział pracowników na zmianę poranną i wieczorną
• Dostęp do klimatyzowanych pomieszczeń — możliwość odpoczynku w chłodniejszych warunkach
• Pracę zdalną — tam, gdzie będzie to możliwe
• Dostęp do napojów — już teraz obowiązkowy przy temperaturach powyżej 28°C w pomieszczeniach i 25°C na zewnątrz

Co to oznacza dla pracowników?

Nowe przepisy będą jedną z największych zmian w bezpieczeństwie i higienie pracy od wielu lat. Dla pracowników oznacza to znaczną poprawę warunków pracy podczas upałów — zarówno w biurach, jak i na placach budów czy w halach produkcyjnych. Pracownicy będą mieć gwarancję, że ich pracodawca będzie podejmować konkretne działania już przy temperaturach 25-28°C, zamiast czekać, aż sytuacja stanie się niebezpieczna.

Wyjątkami od nowych przepisów będą sektory, w których ciągłość działania jest kluczowa dla bezpieczeństwa mieszkańców lub funkcjonowania państwa. Dotyczy to części zadań realizowanych przez służbę zdrowia, pomoc społeczną czy gospodarkę komunalną. Pracownicy tych sektorów mogą mieć utrudniony dostęp do pełnych uprawnień wynikających z nowych regulacji.

Obecne obowiązki pracodawców

Jakie są obecne przepisy? Już teraz, jeśli temperatura w pomieszczeniu przekracza 28°C lub 25°C podczas pracy na otwartej przestrzeni, pracownicy muszą mieć zapewnione napoje dostępne przez cały czas wykonywania obowiązków. Przepisy nie nakazują jednak obecnie skracania czasu pracy ani jej wstrzymywania z powodu upału — to właśnie zmieni się wraz z nowymi regulacjami.

Kiedy zaczną obowiązywać nowe przepisy?

Project zakłada, że nowe regulacje zaczęłyby obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku. Nie jest jednak wykluczone, że termin ten jeszcze się zmieni, ponieważ proces legislacyjny nie został zakończony. Zmiana będzie wymagać dostosowania procedur i systemów zarządzania pracownikami w tysiącach polskich firm.

Jedno jest pewne — wraz z coraz częstszymi falami upałów temat warunków pracy podczas wysokich temperatur wraca z coraz większą siłą. Jeśli proponowane przepisy wejdą w życie, będą odpowiedzią na rzeczywiste potrzeby pracowników, których bezpieczeństwo i zdrowie muszą być priorytetem pracodawcy.